လူမႈကြန္ရက္မွသည္ ဆိုရွယ္မီဒီယာဆီသို႔

လူသားႏွစ္ဦး အသက္ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရသည့္ မႏၱေလးပဋိပကၡ၏ အဓိက တရားခံမွာ ေဖ့စ္ဘုတ္ျဖစ္သည္ဟု ပညာရွင္တစ္ခ်ိဳ႕က ယူဆခဲ့ၾကၿပီး ပညာရွင္တစ္ခ်ိဳ႕ကမႈ အဆိုပါ ပဋိပကၡသည္ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူမ်ား၏ ပညာေရးေရခ်ိန္ႏွင့္သာ သက္ဆိုင္သည္ဟု ယူဆခဲ့ၾကသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္ခန္႔က စတင္ေပၚေပါက္ လာခဲ့သည့္ ေဖ့စ္ဘုတ္ကို လူမႈကြန္ရက္ဟု အသံုးျပဳသူမ်ားက နာမည္ေပးခဲ့သည္။

၁၀ ႏွစ္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး ယေန႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည့္အခါ အဆိုပါ ေဖ့စ္ဘုတ္ဟူသည္ကို ဆိုရွယ္မီဒီယာဟု အသံုးျပဳသူမ်ားက ေျပာင္းလဲ ေခၚဆိုခဲ့သည္ကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။ ေဖ့စ္ဘုတ္ကို မီဒီယာတစ္ခု အျဖစ္သတ္မွတ္မည္ဆိုပါက မီဒီယာတို႔၏ က်င့္၀တ္အရ တာ၀န္သိမႈႏွင့္ တာ၀န္ယူမႈကို ေန႔စဥ္ ေဖ့စ္ဘုတ္အသံုးျပဳသူမ်ားက လိုက္နာရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

မည္သူမည္၀ါ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပလိုျခင္းမရွိသည့္ ေဖ့စ္ဘုတ္အေကာင့္မ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင့္ အဆိပ္အေတာက္ ျဖစ္ေစသည့္ အမုန္းစကားမ်ားႏွင့္ သတင္းအမွားမ်ားကို ေဖာ္ျပေလ့ရွိသည္ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္က်င္းပသည့္ ဆိုရွယ္မီဒီယာဖိုရမ္မွ သိရသည္။ သတင္းအမွားမ်ားႏွင့္ အမုန္းစကားမ်ားေၾကာင့္ လက္ေတြ႕နယ္ပယ္၌ မျဖစ္သင့္သည္မ်ား ျဖစ္ပြား ရသည္မွာ သတင္းအမွန္မ်ားကို အခ်ိန္ႏွင့္တစ္ေျပးညီ ထုတ္ျပန္ေပးျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံကြန္ပ်ဴတာအသင္းခ်ဳပ္ e Government ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဦးေသာင္းစုၿငိမ္းကေျပာသည္။ ဒါ့အျပင္ ပံုႏွိပ္မီဒီယာမ်ား ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးသည့္ စာဖက္သူအေရအတြက္ကို ဆိုရွယ္မီဒီယာက ပိုင္ဆိုင္ ထားသည္ဟုလည္း ၎က ထပ္မံေျပာဆိုခဲ့သည္။ “ဒီႏိုင္ငံမွာ အစိုးရကလည္း ေဖ့စ္ဘုတ္ ၊ ရဲေတြကလည္း ေဖ့စ္ဘုတ္ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္ တစ္ခုခုေတာ့ မွားယြင္းေနၿပီ” ဟု US x ASEAN Business Council မွ အႀကံေပးျဖစ္သူ ဦးခ်စ္ထြန္းေဖက ေျပာသည္။

ျမန္မာျပည္သူလူထုအေနျဖင့္လည္း အစိုးရမီဒီယာမွ ေျပာၾကားသည္မ်ားကို ယံုၾကည္ျခင္းမရွိဘဲ ဆိုရွယ္မီဒီယာမွေျပာၾကားသည္မ်ားကို ယံုၾကည္ေနၾကသည္မွာ အမွားအယြင္းတစ္ခုျဖစ္ ေနသည္ဟု ၎ကထပ္မံေျပာဆိုသည္။ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ႏွစ္ေပါင္းၾကာျမင့္စြာ ပိတ္ပင္ျခင္းခံခဲ့ရသည့္ ျပည္သူလူထုသည္ ဒီဂ်စ္တယ္ေခတ္ေရစီးေၾကာင္း၌ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုေရးသားခြင့္ ရရွိလာသည္ကို သေဘာက်ႏွစ္သက္လာခဲ့သည္။ “သတင္းက အစဥ္ငတ္လာခဲ့တာ။ ငတ္ေနတဲ့လူကို အစာတစ္ခု ခ်ေကၽြးလိုက္ရင္ ျဖစ္တဲ့ထံုးစံအတိုင္ စားေကာင္းမွန္းမသိ ၊ မစားေကာင္းမွန္းမသိ စားေတာ့တာပဲ” ဟု Myanmar ICT Development Organization မွ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ကိုေနဘုန္းလတ္ ကေျပာသည္။ ျမန္ႏႈန္းျမင့္ေခတ္ႀကီး၌ ဆင္ျခင္တံုတရားအတြက္ ေနရာမရွိ ဟူေသာစကားအတိုင္း ခံစားခ်က္မ်ား ၊ ေဒါသမ်ားကို တုန္႔ျပန္ရာတြင္ အလြန္လ်င္ျမန္ေနသည္ဟု ကိုေနဘုန္းလတ္ကဆိုသည္။
“ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာျဖစ္ေနတာက ကိုယ္ကသူမ်ားကိုေျပာရင္ ဒီမိုကေရစီျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ကျပန္ေျပာခံရရင္ အာဏာရွင္ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဆိုရွယ္မီဒီယာမွာ ဒီလိုမ်ိဳးေတြးေခၚမႈ အေလ့အထလည္းရွိေနတယ္” ဟု ရန္ကုန္မီဒီယာဂရု(ပ္) မွ အႀကီးအကဲျဖစ္သူ ဦးကိုကို (စက္မႈ) က ေျပာသည္။

ေဖ့စ္ဘုတ္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ လူ ဦးေရ ၁.၇ ေက်ာ္အသံုးျပဳေနၾကသည္။ အဆုိပါအေရအတြက္၌ အမည္မေဖာ္သူမ်ားပါ၀င္ေနသည့္အျပင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိစြာျဖင့္ အမုန္းစကားမ်ား၊ သတင္းအမွားမ်ားကို ေဖာ္ျပေပးေနသည့္ လူပုဂၢိဳလ္မ်ား လည္းပါ၀င္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးမွ တာ၀န္ရွိသူကိုယ္တိုင္ကပင္ ေဖ့စ္ဘုတ္၌ အမုန္းစကားမ်ားကို ေရးသားခဲ့ဖူးေၾကာင္း ၊ ေနာက္ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း ေဖ့စ္ဘုတ္၌ လူမႈေရး ျပႆနာမ်ား ယခုထက္ပင္ ပိုမိုမ်ားျပား လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဘေလာ့ဂါတစ္ဦးအျဖစ္ အမည္ေက်ာ္ၾကားခဲ့သူ ကိုညီလင္းဆက္ကေျပာသည္။ ေဖ့စ္ဘုတ္ေၾကာင့္ လူသတ္မႈမ်ားႏွင့္ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ၾကသည္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌သာမဟုတ္ဘဲ အျခားေသာႏိုင္ငံမ်ား၌လည္း ရွိၾကသည္ဟု သိရသည္။

“ဒီမွာ ေဆြးေႏြးေနတာက အစိုးရက ေဖ့စ္ဘုတ္ေပၚက ဒီအေၾကာင္းအရာကို ျဖဳတ္ေပးပါလို႔ေျပာရင္ ေဖ့စ္ဘုတ္ ကလည္းျဖဳတ္ေပးမယ္။ အဖြဲ႕အစည္းက ေျပာရင္လည္း ေဖ့စ္ဘုတ္က ျဖဳတ္ေပးမယ္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ဆိုရင္လည္း Report ေတြလုပ္လို႔ ရတယ္ေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္ျမင္တာကေတာ့ ဒါကအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ အမ်ားႀကီးျဖစ္မလာဘူး” ဟု ဦး ခ်စ္ထြန္းေဖက ေျပာသည္။

ေဖ့စ္ဘုတ္ေပၚ၌ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနသည့္ အမုန္းစကားမ်ား၊ သတင္းအမွားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဓိက တာ၀န္ရွိၾကသည္မွာ အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီး၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ၾကၿပီး အဆိုပါေခါင္းေဆာင္မ်ားမွတစ္ဆင့္ အဖြဲ႕၀င္အသီးသီးဆီသို႔ အမုန္းစကားမ်ားႏွင့္ သတင္းအမွားမ်ား ေျပာဆိုေရးသားျခင္းမျပဳလုပ္ၾကရန္ ပညာေပးျခင္းမ်ားျပဳလုပ္၍ လမ္းမွန္ေရာက္ရွိေအာင္ စြမ္းေဆာင္သင့္သည္ဟု ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္က်င္းပသည့္ ဆိုရွယ္မီဒီယာေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တက္ေရာက္လာၾကသည့္ ပညာရွင္တစ္ခ်ိဳ႕ကေျပာသည္။ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တက္ေရာက္လာၾကသည့္ ပညာရွင္တစ္ခ်ိဳ႕ကမႈ ယခုကဲ့သို႔ ဦးေဆာင္ၿပီး အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူမ်ားကို ပညာေပးေျပာဆိုမည္ဆိုပါက ႐ိုင္းစိုင္းသည့္ ျပန္လည္တုန္႔ျပန္မႈႏွင့္သာ ရင္ဆိုင္ရမည္ျဖစ္ၿပီး အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈ ရွိမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။ ေဖ့စ္ဘုတ္ေပၚ၌ အမုန္းစကားမ်ားႏွင့္ သတင္းအမွားမ်ားပ်ံ႕ႏွံ႕ေနရသည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၈၈ ေက်ာင္းသားေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးကုိကိုႀကီးက လြယ္ကူေနသည္ကို ခက္ေအာင္လုပ္ေနၾကသည္ဟု ေျပာဆိုခဲ့သည္။

“ဒါကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ နည္းပညာနဲ႔ တားလို႔ရတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ စကားလံုးေတြနဲ႔ စစ္ထုတ္ၿပီးလုပ္မယ္ဆုိရင္ အဆင္ေျပမယ္လို႔ ထင္တယ္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြမွာ အကုန္ရေနၾကၿပီ။ ေျပာရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ လက္ႏွီးစုတ္ကိုပဲ ျပန္ကိုင္ရမွာပဲ။ ယူနီကုဒ္ ျပႆနာဆီကိုပဲ ျပန္ေရာက္မွာပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ပညာရွင္ေတြ ရွိေနရဲ႕သားနဲ႔ ဒါကို မလုပ္ႏိုင္သေရြ႕ ဒါေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ႀကံဳေနၾကမွာပဲ။ ဘယ္စကားလံုးကေတာ့ အမုန္းစကားျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ စစ္ထုတ္တာမ်ိဳးလုပ္သင့္ပါတယ္” ဟု ဦးကိုကိုႀကီးကေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ သတ္မွတ္ထားသည့္ စကားလံုးကိုစစ္ထုတ္၍ အမုန္းစကားမ်ား၊ သတင္းအမွားမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ၿပီး အင္တာနက္ေပၚမွ ဖယ္ရွားရန္ ယူနီကုဒ္ျပႆနာ တည္ရွိေနသည္မွာ မွန္ကန္ေသာ္လည္း စကားလံုးၾကြယ္၀သည့္ ျမန္မာစာေပ အရ အမုန္းစကားမ်ားကို အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာ၌ ဖယ္ရွားရန္မွာ ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္မရွိေၾကာင္း Developer မ်ားကေျပာသည္။ အမုန္းစကားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အင္တာနက္အသံုးျပဳသူမ်ားအေပၚ လိုက္လံ၍ ပိတ္ပင္ေျပာဆိုေနမည့္အစား မိမိကိုယ္တုိင္ အမုန္ စကားမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ မည္သို႔ ေရွာင္ရွားေနသည္ကို ဦးေဆာင္ျပသသည္က ပိုမိုေကာင္းမြန္ေၾကာင္း အဆိုပါအစီအစဥ္၌ အင္တာနက္ အသံုးျပဳေနၾကသည့္ Celebrity မ်ား ပါ၀င္လာလွ်င္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေၾကာင္း Zwenexsys International ကုမၸဏီမွ မန္ေနးဂ်င္းဒါ႐ိုက္တာျဖစ္သူ ကိုသာထက္က အႀကံျပဳေျပာၾကားသည္။ Techonomation မွ စီအီးအို ျဖစ္သူ ကိုထူးျမင့္ေနာင္က ေဖ့စ္ဘုတ္သည္ ေကာင္းက်ိဳးထက္ ဆိုးက်ိဳးပိုမ်ားလာပါက အသံုးျပဳခြင့္ကို ပိတ္ပင္လိုက္သင့္ၿပီး အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကဲ့သုိ႔ ကိုယ္ပိုင္ေပၚတယ္ျဖင့္ ဆိုရွယ္မီဒီယာကို အသံုးျပဳသင့္သည္ဟု အႀကံျပဳေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဦးကိုကိုႀကီးကမႈ ျပႆာနာတိုင္းသည္ ေဖ့စ္ဘုတ္ေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ယူဆေနၾကျခင္းသည္ အလြယ္တကူ ပစ္မွတ္ရွာေဖြေနၾကျခင္းသာ ျဖစ္ၿပီး ေဖ့စ္ဘုတ္ကိုပိတ္ပစ္ရန္ သေဘာတူညီမႈမရွိဘဲ နည္းပညာျဖင့္ ေျပလည္ေအာင္ ျပန္လည္ေျဖရွင္းသင့္သည္ဟု ေျပာဆိုသည္။

အင္တာနက္ေပၚမွ အမုန္းစကားမ်ား၊ သတင္းအမွားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပညာရွင္မ်ားဝိုင္းဝန္း အေျဖရွာၾကရာတြင္ (၁) ေဖ့စ္ဘုတ္အေကာင့္မ်ားကို မိုဘိုင္းဖုန္းမွတစ္ဆင့္ SMS ကိုအသံုးျပဳ၍ အတည္ျပဳစစ္ေဆးၿပီးမွသာ အေကာင့္ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရွိရန္၊ (၂) သတင္းအမွားမ်ား အင္တာနက္ေပၚသို႔ ေရာက္ရွိလာပါက သတင္းအမွန္ကို သက္ဆိုင္ရာဌာနဆိုင္ရာမ်ားက ခ်က္ခ်င္း အလ်င္အျမန္ ထုတ္ျပန္ေပးရန္၊ (၃) အမုန္းစကားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အသိပညာ ျဖန္႔ေ၀ေပးမႈမ်ားကို အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးက လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေပးၾကရန္ စသည့္ အေျဖမ်ား ထြက္ရွိလာခဲ့သည္။

ေဖ့စ္ဘုတ္အေနျဖင့္ ၎တို႔၏အေကာင့္မ်ားကို မိုဘိုင္းဖုန္းနံပါတ္မွတစ္ဆင့္ အတည္ျပဳစစ္ေဆးၿပီးမွသာ ဖြင့္လွစ္ခြင့္ေပးမည္ဆိုပါက အေကာင့္တုမ်ားႏွင့္အတူ အမုန္းစကားမ်ား၊ သတင္းအမွားမ်ား ျဖန္႔ခ်ိေနၾကသည့္ အင္တာနက္အသံုးျပဳသူမ်ား ေလ်ာ့က်သြားမည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ယံုၾကည္ၾကသည္။ ေဖ့စ္ဘုတ္အသံုးျပဳ ေနသူသည္ မည္သူမည္၀ါ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရွိေနပါက အသံုးျပဳသူသည္ အင္တာနက္ေပၚ၌ ေျပာဆိုေရးသားေန သည္မ်ားကို တာ၀န္ယူရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ ဒါ့အျပင္ အသံုးျပဳမႈ ရင့္က်က္လာပါက တာ၀န္သိေသာဆိုရွယ္ မီဒီယာအေကာင့္ပိုင္ရွင္အျဖစ္သို႔ပါ ကူးေျပာင္းလာမည္ဟု ၎တို႔က ယံုၾကည္ခ့ဲသည္။ ေဖ့စ္ဘုတ္သည္ လူမႈကြန္ရက္တစ္ခုမွ ဆိုရွယ္မီဒီယာအျဖစ္သို႔ မၾကာေသးမီက ကူးေျပာင္းသြားခဲ့သည္ကို အသံုးျပဳသူမ်ား လက္မခံ၍ မရေတာ့ၿပီ။ တည္းျဖတ္ထားျခင္းမရွိ၊ နည္းစနစ္တစ္ခုမရွိေသာ မီဒီယာသည္ ဆိုရွယ္မီဒီယာပင္ ျဖစ္သည္။ မီဒီယာဟုေခၚဆိုလိုက္သည့္အတြက္ မီဒီယာတို႔၏ထံုးစံအတိုင္း တာ၀န္သိရမည္ျဖစ္သည္။ အလားတူ တာ၀န္သိ၍ လံုေလာက္မည္မဟုတ္။ တာ၀န္ယူမႈကိုပါ ေဖ့စ္ဘုတ္အသံုးျပဳသူက လက္ခံေပးရန္ လိုအပ္လာသည္။ ဆိုရွယ္မီဒီယာေဆြးေႏြးပြဲ၌ ထပ္ခါတစ္လဲလဲ ၾကားေနရသည္မွာ လည္း တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ယူမႈပင္ျဖစ္သည္။

Internet Journal (04-08-2014)